Starogard Gdański

Mapa (Plan Miasta)

Ważne adresy i telefony

  • Urząd Miejski w Starogardzie Gdańskim (UM)
    • 83-200 Starogard Gdański
    • ul. Gdańska 6
    • Tel.: +48 58 530-60-06 (sekretariat)
    • www.starogard.pl
    • E-mail: ratusz@starogard.pl
  • Starostwo Powiatowe w Starogardzie Gdańskim
    • 83-200 Starogard Gdański
    • ul. Kościuszki 17
    • Tel./fax: +48 58 562-32-94
    • www.powiatstarogard.pl
    • E-mail: starostwo@powiatstarogard.pl
  • Powiatowy Urząd Pracy w Starogardzie Gdańskim (PUP)
    • 83-200 Starogard Gdański
    • ul. Kanałowa 3
    • Tel./fax: +48 58 562-35-39
    • www.pup.starogard.pl
    • E-mail: gdst@praca.gov.pl
  • Miejski Zakład Komunikacji w Starogardzie Gdańskim (MZK)
  • Starogardzki Klub Sportowy "Polpharma Starogard Gdański"
    • 83-200 Starogard Gdański
    • ul. Olimpijczyków Starogardzkich 1
    • Tel.: +48 58 562-28-65
    • www.sportowa.com.pl
    • E-mail: biuro@sportowa.com.pl
    • NIP: 592-19-51-684
    • REGON: 192058306
  • Kino Sokół
    • 83-200 Starogard Gdański
    • al. Jana Pawła II 2
    • Tel.: +48 58 562-21-03
  • Dworzec Polskich Kolei Państwowych Starogard Gdański (PKP)
    • 83-200 Starogard Gdański
    • ul. Kolejowa 5
    • Tel.: +48 58 532-37-82
  • SPUTNIK Hurtownia Tomasz Pastwa (dywany, chodniki, wykładziny)
    • 83-200 Starogard Gdański
    • Sobieskiego 12
    • Tel.: +48 58 561-39-98
  • Miejski Klub Sportowy Wierzyca Starogard Gdański (MKS)
    • 83-200 Starogard Gdański
    • ul. Olimpijczyków Starogardzkich 1
    • Tel.: +48 58 562-23-52
  • Destylarnia Sobieski S.A. w Starogardzie Gdańskim (dawniej: Polmos)
    • 83-200 Starogard Gdański
    • ul. Skarszewska 1
    • Tel.: +48 58 533-94-00
    • www.wodki.gda.pl
    • E-mail: biuro@wodki.gda.pl
  • Hurtownie Budowlane BROKER
    • 83-200 Starogard Gdański
    • ul. Derdowskiego 4
    • Tel.: +48 58 56-330-45 (sekretariat)
    • www.broker.stg.pl
    • E-mail: broker@broker.stg.pl
  • Ośrodek Sportu i Rekreacji w Starogardzie Gdańskim (OSiR)
    • 83-200 Starogard Gdański
    • ul. Olimpijczyków Starogardzkich 1
    • Tel.: +48 58 562-21-20 (sekretariat)
    • www.osir.com.pl
    • E-mail: osir.starogard@neostrada.pl
  • ZIP Computer
    • 83-200 Starogard Gdański
    • ul. Kościuszki 55
    • Tel./fax: +48 58 775-12-34
    • www.zipnet.com.pl
    • E-mail: zipcomp@zipnet.com.pl

O Starogardzie Gdańskim

Miasto powiatowe w województwie pomorskim, na Pojezierzu Starogardzkim, nad Wierzycą. 49 tysięcy mieszkańców (2002).

Jeden z większych ośrodków przemysłowych w województwie pomorskim, ośrodek usługowy i kulturalno-oświatowy Kociewia; rozwinięty przemysł chemiczny (Zakłady Farmaceutyczne "Polpharma" SA), spożywczy (Fabryka Wódek Gdańskich), elektrotechniczny (wytwórnia ogniw i baterii), drzewny (fabryka mebli okrętowych), obuwniczy, metalowy, odzieżowy, szklarski (huta szkła Glaspol - ręcznie formowane wyroby z bezbarwnego szkła sodowego); węzeł drogowy (Chojnice-Tczew, Gdańsk-Skórcz) przy linii kolejowej Tczew-Chojnice; Szpital dla Nerwowo i Psychicznie Chorych im. Kryzana (Kocborowo); Pomorska Wyższa Szkoła Polityki Społecznej i Gospodarczej, filia Uniwersytetu Gdańskiego, Medyczne Studium Zawodowe, 4 zespoły szkół ponadgimnazjalnych; działają m.in.: Muzeum Ziemi Kociewskiej (w dawnym ratuszu), Starogardzkie Centrum Kultury, Towarzystwo Miłośników Ziemi Kociewskiej, Stowarzyszenie Miłośników Kultury Francuskiej; liczne imprezy kulturalne i sportowe, w tym: Dni Kultury Francuskiej z Festiwalem Piosenki Francuskiej, Dni Starogardu, konkursy - Recytujemy Prozę i Poezję Kociewską, Konkurs Wokalistów "Integracja", Festiwal Artystyczny Osób Sprawnych Inaczej, Ogólnopolski Bieg Szpęgawski, Ogólnopolski Bieg Kociewski; Ośrodek Sportu i Rekreacji (stadion sportowy, korty, hala widowiskowo-sportowa), kluby sportowe, basen; Państwowe Stado Ogierów; współpraca partnerska z miastami z Niemiec, Danii i Rosji; członek Związku Miast Polskich, Stowarzyszenia Gmin RP "Euroregion Bałtyk", stowarzyszenia Quartiers en Crise.

Miasto o zróżnicowanym ukształtowaniu powierzchni (wysokość 65-118 m) przecina meandrująca rzeka; w centrum zachował się historyczny układ urbanistyczny, XIX-wieczna zabudowa Starego Miasta, kwadratowy rynek z prostopadłymi, wychodzącymi z jego naroży ulicami, oraz średniowieczne mury miejskie; w zakolu rzeki park miejski.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Historia Miasta

W VIII-IX w. gród i osada na lewym brzegu Wierzycy; do końca XII w. kasztelania; 1198 nadany joannitom; w XIII w. na prawym brzegu rzeki osada, prawdopodobnie targowa, własność Świeców, 1305 sprzedana Krzyżakom, prawa miejskie 1348; 1360 Krzyżacy odkupili od joannitów także lewobrzeżny gród; od 1440 członek Związku Pruskiego; w czasie wojny trzynastoletniej 1454-66 niszczony przez Krzyżaków, VII 1466 zdobyty przez wojska polskie; od 1466, na mocy pokoju toruńskiego, w Polsce (Prusy Królewskie), starostwo, miejsce obrad sejmików województw pomorskich; w XVI w. duży ośrodek rzemieślniczy (głównie sukiennictwo i rzemiosło skórzane), zniszczony przez Szwedów 1655-60; 1772-1920 w zaborze pruskim, opór ludności przeciwko germanizacji (1846 zbrojna wyprawa F.S. Ceynowy zakończona niepowodzeniem; pol. organizacje; strajk szkolny 1906-07); od początku XIX w. rozwój przemysłu (głównie spożywczy, chemiczny, drzewny), od 1871 połączenie kolejowe.

W czasie okupacji niemieckiej 1939-45 wcielony do 111 Rzeszy, IX 1939-II 1945 areszt policji niemieckiej i Selbstschutzu w Baszcie Gdańskiej, 1942 podobóz obozu koncentracyjnego Stutthof, 4 oddziały robocze jeńców brytyjskich, francuskich i włoskich; liczne egzekucje i mordy w areszcie policji (zginęło ok. 1,5 tysiąca więźniów); 1942-43 Niemcy zamordowali około 500 dzieci w zakładzie psychiatrycznym w Kocborowie; rejon konspiracji, m.in. Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf Kaszubski" i Tajnej Organizacji Wojskowej "Gryf Pomorski" oraz AK Nazwa S.G. od 1950 (wcześniej Starogard); XIX W.-1975 i od 1999 siedziba powiatu.

Źródło:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Turystyka i zabytki

Miasto położone jest 50 km na południe od Gdańska, stolica Kociewia. Najstarszymi budowlami Starogardu, pamiętającymi czasy panowania Krzyżaków, są fragmentarycznie zachowane mury miejskie z gotyckimi basztami bram Narożnej, Gdańskiej i Tczewskiej oraz gotycki kościół farny Św. Mateusza Ewangelisty. Świątynię postawioną w XIV w. wyróżnia piękny szczyt. Wyposażenie wnętrza jest o kilka stuleci młodsze, a gotyk reprezentuje tylko ocalała na ścianie tęczowej polichromia Sąd Ostateczny. Okazały ratusz także powstał w średniowieczu, ale został później znacznie przebudowany, dziś mieści Muzeum Ziemi Kociewskiej i urzędy miejskie. Otoczenie ratusza stanowi ładny rynek z kamieniczkami z XIX/XX w. Starogard jest znany także jako "mały Łańcut Północy" za sprawą... kolekcji powozów. Zabytkowe pojazdy zgromadzono w powozowni znanej stadniny. Stado ogierów założone pod koniec XIX w. tradycjami sięga do rasowej hodowli koni zorganizowanej w Piasecznie pod Gniewem przez Jana III Sobieskiego.

Zabytki:

Źródła:
  1. Atrakcje Turystyczne Polski, pod red. Moniki Karolczuk-Kędzierskiej, Wydawnictwo Kluszczyński, Kraków 2006
  2. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004

Pojezierze Starogardzkie

Opis 1: Pojezierze Starogardzkie - południowa cześć Pojezierza Wschodniopomorskiego, miedzy doliną Wisły na wschodzie, Borami Tucholskimi na zachodzie a Pojezierzem Kaszubskim na północy; powierzchnia około 1,4 tysiąca km kwadratowych; wyraźne wały morenowe fazy pomorskiego zlodowacenia Wisły o przebiegu z północnego zachodu na południowy wschód; wysokość 100-150 m; przepływa Wierzyca (dopływ Wisły); około 100 niewielkich jezior (największe: Borzechowskie Wielkie, Godziszewskie; dominują gleby wytworzone z glin i piasków gliniastych, żyźniejsze brunatne (Cambisols) na wschodzie oraz uboższe gleby płowe (Luvisols) w centrum i na zachodzie; pierwotnie przeważały pomorskie grądy z udziałem buczyn i acidofilnych dąbrów; znaczne odlesienie spowodowało dominacje agrocenoz; stanowiska gatunków roślin ciepłolubnych przy krawędzi doliny Wisły (milek wiosenny, goryczka krzyżowa); region rolniczy (uprawa żyta i ziemniaków, hodowla bydła i trzody chlewnej), dosyć gęsto zaludniony, w centrum leży Starogard Gdański; przy krawędzi doliny Wisły miasta: Gniew i Nowe.

Opis 2: Pojezierze Starogardzkie. Obszar ten zawiera mniejszą liczbę jezior i jest o wiele mniej urozmaicony pod względem ukształtowania powierzchni terenu (w porównaniu z całym Pojezierzem Pomorskim) oraz wykazuje charakter wybitnie rolniczy. Charakteryzuje się także większym osadnictwem (Tczew, Starogard Gdański, Gniew, Nowe), co powoduje znaczną antropopresję.

Źródła:
  1. Wielka Encyklopedia PWN, red. nacz. Jan Wojnowski, PWN, Warszawa 2004
  2. Polska II, red. nauk. Wiesław Malik, Wydawnictwo Kurpisz, Poznań 2000

Starogard Gdański w liczbach

Powierzchnia miasta 25,3 km2 (2 528 ha)
Aktualna liczba mieszkańców (liczba ludności) 48 136
Liczba urodzeń w 2006 roku 525
Liczba zgonów w 2006 roku 406
Ilość osób, które zameldowały się do miasta w roku 2006 477
Ilość osób, które wymeldowały się z miasta w roku 2006 670
Ilość osób, które pracują 11 944
Bezrobocie: liczba bezrobotnych mieszkańców 4 069
Ilość książek w miejskich bibliotekach 101 401 sztuk
Nowopowstałe mieszkania w 2006 roku 101 (o średniej powierzchni 115,7 m2)
Nowe budynki oddane do użytku w 2006 roku 74
Ilość firm, instutycji i przedsiębiorstw (podmiotów gospodarczych) działających na terenie miasta 5 070
Dochody miasta (gminy) 100 024 959,43 zł
Wydatki miasta (gminy) 106 777 585,44 zł
Średnia pensja w powiecie starogardzkim 2 442,48 zł (co stanowi 92,6% średniej krajowej)
Ilość samochodów osobowych w powiecie starogardzkim 29 502
Ilość ofiar śmiertelnych w wypadkach drogowych na 100 tysięcy mieszkańców 11,6
Źródło:
  1. Wybrane statystyki z Banku Danych Regionalnych, 2006
2007 (c) www.miaston.pl